Glaswerk Aldtsjerk - Glasinformatie

Bookmark

Links

E-mail

In het koudere klimaat was behoefte aan vensterglas om huizen behaaglijker te maken. Het vensterglas is eeuwenlang door de glasblazer gemaakt. Hij pakte met zijn blaaspijp een hoeveelheid gesmolten glas uit de smeltkroes. Door blazen, slingeren en draaien met die pijp maakte hij een cilinder van glas. Van deze cilinder werden de dichte uiteinden afgesneden zodat er een echte cilinder ontstond. Deze werd in de lengterichting opengesneden en opnieuw verhit. De cilinder werd daarna uitgerold tot een vlakke plaat. Natuurlijk was dat vensterglas allerminst perfect: de dikte varieerde van 3 tot 6 millimeter, het glas was hobbelig en het zat vol verontreinigingen. Een ander nadeel was dat er met deze methode alleen kleine ramen gemaakt konden worden. De techniek is in de loop der eeuwen wel enigszins verbeterd maar aan het begin van deze eeuw was een ruit van één vierkante meter nog steeds een hele prestatie.
.....

Getrokken glas.

Een doorbraak in de wijze van vensterglas fabricage werd bereikt door de Belg Emile Gobbe in 1901. Hij slaagde erin glas in de vorm van een plaat uit een oven te trekken zonder dat er vervormingen in het glasblad kwamen. In 1905 kreeg hij steun van de Belgische glasfabrikant Emile Fourcault. Zijn naam werd gegeven aan deze fabricage van getrokken glas: het Fourcault-systeem. In 1914 werd de eerste fabriek geopend waar uitsluitend mechanisch getrokken vensterglas werd gemaakt.
.....

Floatglas.

In 1959 ontwikkelde de firma Pilkington in Engeland een nieuwe methode voor de fabricage van vensterglas, die nu in de hele wereld wordt toegepast. De grondstoffen (dat zijn nog steeds zand, kalk en soda) worden in de juiste verhouding gemengd en in een oven verhit tot 1600° C. Het vloeibare glas stroomt uit op een laag vloeibaar tin. Het glas drijft nu op het tin. Daarom wordt het vensterglas "floatglas" genoemd. Op het vloeibare tin ontstaat een dikke glasplaat die van boven en beneden glad is. Het glas vloeit met 1000° C. op het tin. Daarna daalt de temperatuur tot 600° C. en verlaat de glasplaat de productielijn. In wezen wordt er een eindeloos lange glasplaat gemaakt, waarvan steeds stukken worden afgesneden. Floatglas wordt gemaakt in diktes van 1 tot 25 millimeter. Een floatglasbabriek produceert wel 60.000 m² per dag. Dat is meer dan negen voetbalvelden aan glas!
.....

Hol glas.

Met hol glas worden vooral gebruiksvoorwerpen bedoeld zoals potten, flessen en bekers. Bijna alles wat je in de glasbak doet is hol glas. Dit wordt ook wel ‘verpakkingsglas’ genoemd. Tegenwoordig komen de flessen en potten met duizenden tegelijk uit de fabriek. Vroeger moest elk glazen voorwerp met de hand gemaakt worden. Dit kostte veel tijd.De oudste glazen holle voorwerpen dateren uit de 16e eeuw voor Christus en werden gevonden in Mesopotamië. Het maken van hol glas begon rond die tijd ook in Egypte, Griekenland, China en Tirol.
Rond 1500 voor Christus ontwikkelden handwerklieden uit Egypte de oudste methode om hol glas te maken. Meer hierover kun je lezen bij "kernglas".
Een belangrijke doorbraak kwam toen het glasblazen werd uitgevonden rond het jaar nul. Syrische handwerklieden kwamen op het idee om op deze manier hol glas te maken. De lange metalen pijp, die gebruikt wordt voor het glasblazen, is sinds de ontdekking van deze techniek bijna niet veranderd.
.....

Technisch glas.

Brillenglazen, lampen en lenzen zijn voorbeelden van technisch glas. Door moderne slijptechnieken en toevoegingen aan het glas, kan met dit materiaal steeds meer. Brillenglazen kunnen steeds dunner gemaakt worden, wat voor afwijking je ook aan je ogen hebt. Glas kan steeds sterker gemaakt worden. Zo is er bijvoorbeeld veiligheidsglas, brandwerend en inbraakwerend glas. Maar ook gewapend glas valt onder technisch glas.
Gewapend glas is gegoten glas met draadbewapening. Hierbij wordt het glas verstevigd met metaaldraad. Dit glas is bijna altijd dof. Het wordt vaak gebruikt in fabrieken en bij grote lichtkappen.
Inbraakwerend glas is gelaagd met twee lagen glas, met daartussen een laag kunststof. Die laag kunststof wordt verhit. Zo smelt het glas en de kunststof aan elkaar, en blijft het glas doorzichtig. Het kunststof houdt het glas sterk. Zo kan inbraakwerend glas meer dan zeventig mokerslagen aan, zonder dat het in duizend stukjes op de grond valt. Er ontstaan alleen beschadigingen. Hierdoor wordt inbreken een stuk moeilijker.
Glas wordt ook erg veel gebruikt in de technische industrie. De chipindustrie bijvoorbeeld. In alle computerchips wordt glas gebruikt. Of het nou voor een computer, mobiele telefoon of een radio is. In 1971 was Intel de eerste die een chip uitvond waar glas in verwerkt werd: de 4004-silicium chip. Al meer dan dertig jaar wordt glas dus al gebruikt in de techniek. Je zou kunnen zeggen dat glas essentieel is voor de technische industrie
.....

Kleur.

Groen glas, bruin glas of het gewone blanke doorzichtige glas. Deze kleuren worden bij glas het meeste gebruikt. Iedereen heeft wel eens de glasbakken gezien met de drie kleuren maar hoe krijgt het glas deze kleur?
Al heel lang wordt glas gekleurd. Denk maar aan de glas-in-lood ramen in de kerk of in oude huizen. Destijds verfde men het glas gewoon. Tegenwoordig wordt het glas gekleurd door er tijdens het smeltingproces metaalverbindingen aan toe te voegen. Zo wordt er voor groen glas ijzerverbindingen toegevoegd, voor geelgroen glas chroomverbindingen, voor blauw glas kobaltverbindingen, en voor bruinviolet glas nikkelverbindingen. Ook wordt er steeds vaker voor gekozen om achteraf de kleur aan te brengen, door middel van oppervlakte coatings. Dit kan alleen bij vlak glas, vandaar dat er bij potten en flessen gekozen wordt voor het volledige kleuren.
Vaak wordt glas gekleurd om praktische redenen. Zo is donker glas bijvoorbeeld heel handig als zonwering. Bij lampen of vazen wordt vaak voor kleur gekozen omdat het gewoon mooi is.
.....